Andaryna (S4) a psychika: nastrój, sen, lęk

Andarynę (S4) rzadko omawia się w kontekście psychiki: zwykle mowa o mięśniach, „suchości” i charakterystycznych skargach na wzrok. Jednak sygnały androgenne wpływają na mózg, a zmiany hormonalne po odstawieniu — na nastrój. Redakcja wyjaśnia, co wiadomo, czego nie wiadomo i na jakie objawy warto zwracać uwagę.

Stan dowodów: dlaczego danych prawie nie ma

Andarynę badano głównie na szczurach: w badaniach Yin (2003), Gao (2005) i Kearbey (2007) oceniano mięśnie, kości, prostatę i skład ciała. Wskaźników behawioralnych — lęku, zachowania depresyjnego, snu — w tych pracach nie badano.

Opublikowanych badań klinicznych andaryny u ludzi w recenzowanych czasopismach, o ile redakcji wiadomo, praktycznie nie ma. Twórca skupił się na innym SARM — enobosarmie, więc andaryna nie przeszła etapów, na których zwykle zbiera się systematyczne dane o psychicznych zdarzeniach niepożądanych.

Zatem wyobrażenia o wpływie S4 na psychikę powstają z dwóch źródeł: ogólnej biologii androgenów oraz samoopisów użytkowników nielegalnych produktów. Pierwsze daje hipotezy mechanistyczne, drugie — niezweryfikowane obserwacje o nieznanych dawkach i składzie.

Badanie Van Wagonera i współautorów (2017) wykazało, że produkty sprzedawane jako SARM często zawierają inne substancje albo w ogóle nie zawierają deklarowanej. Wszelkie efekty psychiczne, które człowiek wiąże z „andaryną”, mogą być w rzeczywistości wywołane zupełnie innym składnikiem.

Częściowy agonizm i tło hormonalne

W badaniach przedklinicznych andaryna zachowywała się jak pełny agonista receptora androgenowego w tkance mięśniowej i jak częściowy agonista w prostacie (Gao et al., 2005). Częściowi agoniści aktywują receptor słabiej niż naturalny hormon, a w obecności tego ostatniego mogą nawet z nim konkurować.

Jak andaryna zachowuje się w różnych obszarach mózgu — nie wiadomo. Teoretycznie połączenie częściowego agonizmu z hamowaniem własnego testosteronu może tworzyć w niektórych tkankach stan zbliżony do niedoboru androgenów, nawet podczas przyjmowania.

U szczurów SARM z grupy Daltona hamowały gonadotropiny, co stało się podstawą badań nad antykoncepcją męską. Dla człowieka oznacza to: własne wytwarzanie testosteronu najpewniej się obniża, a wraz z nim — również poziom estradiolu, ponieważ andaryna się nie aromatyzuje.

Estradiol i testosteron u mężczyzn wpływają na nastrój, libido i energię. Ich jednoczesne obniżenie to znany czynnik ryzyka objawów depresyjnych, zmęczenia i spadku motywacji.

Nastrój, motywacja, drażliwość

Dla ponadfizjologicznych dawek testosteronu w randomizowanym badaniu Pope'a i współautorów (2000) większość uczestników nie miała istotnych zmian psychicznych, ale u niewielkiej części rozwinęły się objawy hipomaniakalne. Pokazuje to, że reakcja psychiki na androgeny jest bardzo indywidualna.

W porównaniu z RAD-140 czy LGD-4033 andaryna w środowisku użytkowników uchodzi za „łagodniejszą” pod względem wpływu na nastrój. Jednak to wyobrażenie opiera się wyłącznie na opiniach i może odzwierciedlać różnicę w dawkach, oczekiwaniach czy składzie produktów, a nie realną różnicę farmakologiczną.

Niektórzy użytkownicy opisują wzrost motywacji na treningach, inni — drażliwość lub niestabilność emocjonalną. Bez kontrolowanych badań nie da się powiedzieć, czy zmiany te są związane z substancją, ze stresem treningowym, deficytem kalorii podczas „suszenia” czy innymi suplementami.

Osoby z historią depresji, zaburzeń lękowych czy choroby afektywnej dwubiegunowej są szczególnie wrażliwe na wszelkie substancje aktywne hormonalnie. Dla nich niepewność co do andaryny to poważny argument przeciwko eksperymentom.

Sen, wzrok i lęk

Najbardziej znaną skargą związaną z andaryną są zaburzenia widzenia: gorsze widzenie o zmierzchu, żółtawy odcień, trudności z adaptacją do ciemności. Doniesienia te są szeroko rozpowszechnione, ale niepotwierdzone badaniami klinicznymi, a ich mechanizm nie został ustalony.

Zaburzenia widzenia mają też wymiar psychologiczny. Nagłe zmiany percepcji przerażają i mogą wywoływać lęk, zwłaszcza jeśli człowiek prowadzi samochód po zmroku. Strach przed nieodwracalnym uszkodzeniem wzroku sam w sobie staje się źródłem stresu i pogarsza sen.

• Wszelkie zmiany widzenia to powód, aby natychmiast przerwać przyjmowanie nielicencjonowanej substancji i zgłosić się do okulisty.
• Nie należy prowadzić pojazdów, jeśli pogorszyło się widzenie o zmierzchu.
• Bezsenność często wiąże się ze stymulantami przyjmowanymi równolegle.
• Lęk w obliczu nieznanego produktu to normalna reakcja, a nie „słabość”.

Co do snu specjalnych danych nie ma. Problemy ze snem, o których donoszą użytkownicy, mogą wiązać się ze zmianami hormonalnymi, kompleksami przedtreningowymi, spalaczami tłuszczu czy po prostu intensywnymi treningami w reżimie deficytu kalorii.

Podstawowa higiena snu — stabilny rytm, ograniczenie kofeiny po południu, chłodna ciemna sypialnia — pozostaje najpewniejszym sposobem wsparcia regeneracji niezależnie od przyczyny zaburzeń.

Po odstawieniu: kiedy zgłosić się do lekarza

Dla steroidów anabolicznych dobrze opisano, że objawy depresyjne, apatia i spadek libido często pojawiają się po zaprzestaniu przyjmowania, gdy własny układ hormonalny jeszcze się nie odbudował (Pope et al., 2014). Dla SARM mechanizm hamowania jest ten sam, choć jego głębokość i czas trwania dla andaryny nie zostały zbadane.

Dane dotyczące innego SARM — LGD-4033 — pokazują, że nawet krótkie przyjmowanie w niewielkich dawkach obniża testosteron (Basaria et al., 2013). Nie ma podstaw, by uważać, że andaryna jest całkowicie pozbawiona takiego efektu.

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli przez kilka tygodni po odstawieniu utrzymują się wyraźna apatia, obniżony nastrój, zaburzenia snu, spadek libido czy problemy z erekcją. Lekarz może ocenić poziomy testosteronu, LH, FSH i estradiolu oraz zdecydować, czy potrzebne jest leczenie.

Przy myślach o samookaleczeniu lub poczuciu beznadziei potrzebna jest pomoc w trybie pilnym — niezależnie od tego, czy stany te są związane z przyjmowaniem jakichkolwiek substancji.

Wnioski redakcji

Danych klinicznych o wpływie andaryny na psychikę człowieka nie ma; istniejące wyobrażenia opierają się na biologii androgenów i niezweryfikowanych opiniach.

Najbardziej przewidywalne ryzyko psychiczne to obniżenie nastroju, energii i libido po odstawieniu z powodu hamowania własnego testosteronu i estradiolu.

Charakterystyczne skargi na wzrok mogą same w sobie prowokować lęk i wymagają badania okulistycznego.

Polecamy też nasze materiały o historii opracowania andaryny (S4), o testolonie (RAD-140) i psychice oraz o odbudowie układu hormonalnego po SARM.

Bibliografia

1. Gao W, Reiser PJ, Coss CC, et al. Selective androgen receptor modulator treatment improves muscle strength and body composition and prevents bone loss in orchidectomized rats. Endocrinology. 2005;146(11):4887–4897.
2. Yin D, Gao W, Kearbey JD, et al. Pharmacodynamics of selective androgen receptor modulators. J Pharmacol Exp Ther. 2003;304(3):1334–1340.
3. Pope HG Jr, Kouri EM, Hudson JI. Effects of supraphysiologic doses of testosterone on mood and aggression in normal men: a randomized controlled trial. Arch Gen Psychiatry. 2000;57(2):133–140.
4. Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375.
5. Basaria S, Collins L, Dillon EL, et al. The safety, pharmacokinetics, and effects of LGD-4033, a novel nonsteroidal oral, selective androgen receptor modulator, in healthy young men. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013;68(1):87–95.
6. Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, et al. Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010.